Medicijnen voor gewichtsverlies teleurstellend

19-11-2007

Uit een analyse van maar liefst dertig grote onderzoeken naar de effecten van de drie belangrijkste medicijnen die voor de behandeling van overgewicht worden gebruikt wordt duidelijk dat de resultaten teleurstellend zijn (BMJ 15 November online). Voor de mensen die ze gebruiken omdat ze veel minder kilo’s verliezen dan ze willen. Voor artsen omdat het lang onvoldoende zorgt voor behoorlijke behandeling van de risico’s op hart- en vaatziekten door overgewicht op lange termijn.

Het gaat om orlistat (Xenical), sibutramine (Reductil) en rimonabant (Acomplia). In de dertig onderzoeken werden mensen minstens een jaar , maar vaak ook langer gevolgd. Gebruik van orlistat (16 onderzoeken)  resulteerde gemiddeld in een gewichtsverlies van 2,7 kilo. Er was verbetering van het cholesterolgehalte van het bloed, de bloeddruk en de suikerwaarden in het bloed te zien. Maar daar stond tegenover dat 15 tot 30% van de gebruikers last van darmproblemen kreeg: winderigheid, lastige ontlastingaandrang en verlies van bruine olieachtige vloeistof uit de darm. Mensen die sibutramine (10 onderzoeken) gebruikten verloren gemiddeld 4 kilo, maar konden soms een behoorlijk verhoogde bloeddruk krijgen. Bij gebruik van rimonabant (4 onderzoeken), dat niet is toegelaten in de VS en Canada, verloor men gemiddeld 4,4 kilo, maar was er een toegenomen kans op depressie, opwinding en angst. Tussen de 30 en 40% van de mensen die in de onderzoeken meededen stopte met het gebruik van de middelen voor het onderzoek was afgelopen. Teleurgesteld omdat ze niet echt uit waren op een gewichtsverlies van ‘slechts’ 3 tot 5 kilo of last kregen van vieze vlekken in hun kleding, of zo depressief werden dat het ze allemaal weinig meer kon schelen.

Artsen willen graag dat hun patiënten met overgewicht een goede analyse van hun risico’s maken en dan besluiten tot een verandering van leefstijl. Je kunt moeilijk je leven lang deze medicijnen blijven slikken omdat de kans op nadelige effecten bij langdurig gebruik niet bekend zijn, maar als je stopt is het gewicht er zo weer bij. In de Verenigde Staten is ook een variant van orlistat verkrijgbaar die zo zonder recept gekocht kan worden. Een deskundige die een redactioneel commentaar schreef bij het artikel trekt daar stevig tegen van leer. Hij vindt dat het de mythe dat het probleem opgelost wordt door een pilletje te slikken in leven houdt en dat het pogingen om een gezond leven te beginnen ondermijnt. Hij noemt het een ‘cynische geldbeluste onderneming’.