Orlistat en Xenical in combinatie met streng dieet

Orlistat is verkrijgbaar als Xenical. Orlistat moet in combinatie met een streng dieet gebruikt worden en kan dan tot 10% gewichtsreductie voeren (Lancet 1998;352:167). In verschillende onderzoeken is de effectiviteit aangetoond (JAMA 1999;281:235). Orlistat voorkomt dat het lichaam vetten opneemt. Die vetten komen er vervolgens in verhoogde mate met de ontlasting uit. De ontlasting is daardoor olieachtig en dun. Houdt men zich niet aan het dieet en krijgt men te veel vet binnen, dan zorgt orlistat voor vetdiarree. De voorstanders van orlistat beweren dat het middel niet alleen werkzaam is, maar dat er bovendien ‘een opvoedende werking’ van uitgaat. Wanneer men de effecten van orlistat echter vergelijkt met die van een placebo, is er eigenlijk maar 3% verschil (GeBu 1999;33:17). Ook het Europese Committee for Propietary Medicinal Products (CPMP), dat adviseert over toelating van geneesmiddelen tot de Europese markten, vond het effect van orlistat niet indrukwekkend. Bij te dikke mensen met een verhoogd risico heeft het middel waarschijnlijk ‘wel enige zin’. Zo zou men bij dikte gekoppeld aan bijvoorbeeld suikerziekte kunnen overwegen orlistat te gebruiken. Het is echter niet zinvol orlistat te gebruiken om cosmetische redenen. Orlistat is niet goedkoop. Aan het gebruik van orlistat zijn strenge regels verbonden. Alleen bij een BMI boven 30 zou men orlistat kunnen gebruiken. Bij mannen zou de buikomvang 102 cm en bij vrouwen 88 cm moeten zijn. Bij een BMI boven 28 zou men nog een extra risicofactor moeten hebben: verhoogde bloeddruk, suikerziekte of een hart- en bloedvatziekte. In principe is de procedure dan als volgt: men moet eerst aantonen zonder orlistat binnen 4 weken 2,5 kilo te kunnen afvallen. Daarna krijgt men gedurende 12 weken orlistat en als men binnen die tijd 5% lichaamsgewicht verliest, kan men het medicijn blijven slikken. Kortom, het hele proces is erg ingewikkeld. In een Zweeds onderzoek werd gekeken wat er in de praktijk van de behandeling terechtkomt (Eur J Clin Pharm 2001;57:309). Hoewel duidelijk is aan welke mensen orlistat moet worden voorgeschreven, kreeg driekwart van de mensen orlistat ten onrechte voorgeschreven; 4% van de mensen die orlistat van de huisarts kregen had nota bene een normaal gewicht. De effecten van de behandeling waren bovendien zeer teleurstellend. Daar kwam nog bij dat 4 op de 10 gebruikers binnen 3 maanden zelf met de behandeling stopten.