Diabetesmedicijn metformine helpt gebruikers antipsychotica slank te blijven

20-01-2008
 
Mensen met psychiatrische problemen zoals wanen, overmatige opwinding, schizofrenie moeten vaak hun leven lang antipsychotica slikken. Dat zijn medicijnen waar ook nadelen aan verbonden zijn. Met name doordat mensen door het gebruik erg dik worden, stoppen ze er soms mee. Doen ze dan niet dan is uitgerekend dat ze door hun overgewicht en de daarmee samenhangende gezondheidsproblemen tot gemiddeld dertig jaar korter leven dan mensen zonder psychose. Daar is nu mogelijk een oplossing voor gevonden. Chinese onderzoekers ontdekten dat gebruik van het ouderwetse en nog altijd meest effectieve diabetesmiddel metformine de gewichtstoename kan stoppen (JAMA 2008;299:185).

Nog niet zo lang geleden was al gevonden dat gebruikers van antipsychotica met een streng dieet en voldoende beweging in vorm gehouden kunnen worden, maar met metformine lijkt het nog beter te lukken. Het onderzoek werd uitgevoerd bij 128 Chinezen bij wie recentelijk schizofrenie was gediagnosticeerd. Ze werden daarvoor behandeld met clozapine (Leponex), olanzepine (Zyprexa), risperidon (Risperidal) of sulpride (Dogmatil). Gemiddeld werden ze door de behandeling 10% zwaarder. Een deel van de proefpersonen kreeg een placebo (nepmedicijn), een deel kreeg naast het placebo een dieet en moest meer sporten, een deel kreeg metformine en een vierde groep kreeg metformine en onderging ook meer training en volgde een dieet. Na twaalf weken werd gekeken hoe het de mensen verging.

De mensen die het placebo kregen waren in die 12 weken nog eens 3,1 kilo zwaarder geworden. Met placebo en oefening met dieet viel men af (1,5 kilo). Wie uitsluitend metformine gebruikte verloor meer gewicht: 3,2 kilo. En het meest effectief om gewicht te verliezen bleek de combinatie metformine met dieet en training. De mensen die dat deden werden gemiddeld 4,7 kilo lichter en kregen een taille van 2,5 centimeter minder omvang.

Metformine om af te vallen?
Het is een publiek geheim dat het diabetesmedicijn metformine door sommige mensen misbruikt wordt om af te vallen. Je hoeft dus geen psychoses te hebben om met behulp ervan af te vallen. Er is echter wel een goede reden om het medicijn niet te gebruiken om overgewicht te bestrijden als je geen antipsychotica gebruikt. Gebruik van metformine heeft natuurlijk ook bijwerkingen. Het kan in het begin van de behandeling klachten van maag en darmen geven zoals misselijkheid, diarree, braken, buikpijn en verlies van eetlust. Vaak geeft het een vreemde smaak: zoals die van metaal. Zelden zie je rode huidvlekken en een verminderde vitamine B-12 opname. Metformine kan bij een slechte nierfunctie melkzuurvergiftiging geven. Vandaar ook dat mensen met nierproblemen het middel niet mogen gebruiken. Dergelijke nadelen ondervind je niet bij andere effectieve behandelingen van het probleem van overgewicht: gezond eten en voldoende bewegen. Dat is echter veel minder gemakkelijk voor mensen met een psychose. Die hebben wel iets anders aan hun hoofd dan zich zorgen maken over hun gewicht.

Overgewicht door gebruik van antipsychotica is een belangrijk nadeel van het gebruik van die medicijnen. Daarom is ook de makers van dergelijke middelen er veel aan gelegen methoden te vinden om de nadelen te beperken. Het zal niemand verbazen als er in de naaste toekomst combinaties van antipsychotica en metformine op de markt gaan verschijnen: het gemak dient de mensen want je hoeft maar één pil te slikken om kalm te worden en slank te blijven.