Overgewicht na borstkanker dodelijk

13-01-2008

Vrouwen met overgewicht of obesitas, lopen 1,4 keer meer kans op het ontwikkelen van borstkanker dan vrouwen die hun hele leven een stabiel gewicht hebben. Ook stapelt het bewijs zich op dat gewichtstoename een ongunstige invloed heeft op de prognose na borstkanker. Voorheen leek gewichtsverlies een probleem, daar er bij 50-60% van de patiënten bij wie kanker wordt gediagnosticeerd, sprake is van ongewenst gewichtsverlies. Echter, er blijkt nu dat ook vaak sprake is van ongewenst gewichtstoename en dat dit misschien wel een grotere groep omvat dan de groep met gewichtsverlies. Tot nu toe werd gewichtstoename bij kanker niet gezien als een probleem dat interventie behoeft. Na onderzoek is echter gebleken dat de ernst van ongewilde gewichtstoename bij kanker mogelijk wordt onderschat.

Uit een nieuwe studie is gebleken dat gewichtstoename  na een diagnose van borstkanker dodelijk kan zijn. Voor elke 5,0 kilogram die erbij komt wordt het risico op het doodgaan door borstkanker met 14% verhoogd. Hiernaast bleek dat vrouwen met een verhoogd insuline niveau, iets dat vaak voorkomt bij zwaardere vrouwen, ook een verhoogd risico hebben.

In de studie werden 4000 vrouwen die gediagnosticeerd zijn met doorgroeiend borstkanker, gevolgd van 1988 tot 2001. De vrouwen werd gevraagd hun gewicht, gewichtstoename, fysieke activiteit, dieet, medische geschiedenis en kwaliteit van leven, te rapporteren. Tijdens deze jaren storven 121 vrouwen aan borstkanker en 421 vrouwen storven door verschillende oorzaken, inclusief borstkanker.

Wanneer de onderzoekers naar gewicht en sterfte keken, bleek dat de risico op het doodgaan door borstkanker meer dan twee keer zo hoog was bij de vrouwen die ernstig overgewicht hadden, vergeleken met de vrouwen met een normaal gewicht gedurende de 6 jaar follow-up. Vrouwen met overgewicht hadden ook een verhoogd risico, maar niet zo hoog als de vrouwen met ernstig overgewicht. Een kanttekening is wel dat de studie niet heeft gekeken naar de medische conditie op latere leeftijd. Dit zou het risico op doodgaan kunnen beïnvloeden.

Voedingsadvies bij kanker is vaak gericht op verhoging van de energie-inname om ongewenst gewichtsverlies te voorkomen of te behandelen. Echter, zoals hierboven al genoemd lijkt gewichtstoename een minstens even groot probleem en wordt veroorzaakt tijdens kankerbehandeling door een toename in vetmassa, terwijl er gelijktijdig een afname is van vetvrije massa. Dit kan naast nadelige gevolgen voor de fysieke gesteldheid ook nadelige gevolgen op psychosociaal niveau hebben.

De boodschap is duidelijk. Om zowel borstkanker te voorkomen, als de ernst van het al gediagnosticeerde borstkanker te verminderen, is het belangrijk om een gezond gewicht te hebben. Om dit te bewerkstelligen moet goed gelet worden op het eetpatroon en ook fysieke activiteit is belangrijk. Ook is het belangrijk dat zowel hulpverleners als patiënten gewichtstoename bij kanker erkennen als een probleem in plaats van het te zien als iets positiefs. 

R. van Lieshout, dr G. Schep, dr. G. Vreugdenhil, I. de Backer, M. Bax. Ongewenste gewichtstoename bij en na kanker. Medisch Journaal, jaargang 34, no.4.

Kathleen Doheny. Weight gain after breast cancer deadly. WebMD Medical News. Dec 7, 2007.