Eiwit in hersenen heeft invloed op gewicht

Overgewicht ontstaat grof gezegd door meer te eten dan je verbrandt. Een grote eetlust vormt hier een belangrijke oorzaak van. Wetenschappers proberen daarom al jaren te begrijpen hoe het hongergevoel wordt gereguleerd en welke stoornissen er in kunnen ontstaan. Veel belangstelling is uitgegaan naar de hypothalamus, een hersengebied waarin zich onder meer het honger- en verzadigingscentrum bevindt. Gespecialiseerde zenuwcellen in de hypothalamus registreren of er genoeg voedingsstoffen en vetvoorraden aanwezig zijn. Vervolgens geven zij signalen door naar andere delen van de hersenen, om bijvoorbeeld de voedselinname of de snelheid van de stofwisseling aan te passen.

Wetenschappers van de Yeshiva University in Israel hebben zich verdiept in deze signaleringsroutes door zich te richten op het enzym p70 S6 Kinase 1, oftewel S6K. Dit eiwit heeft een regulerende functie in de groei en toename van alle lichaamscellen, waaronder zenuwcellen. De onderzoekers kwamen tot de ontdekking dat S6K actiever wordt in de aanwezigheid van koolhydraten en eiwitten. Dit bracht hen op het spoor dat het hersenenzym ook zou kunnen bijdragen aan de energiebalans in het lichaam.

Om deze hypothese te toetsen, injecteerden de onderzoekers enkele ratten met speciale virussen die de activiteit van S6K kunnen beïnvloeden. Wanneer de enzymactiviteit toenam, konden zij een afname waarnemen in de voedselinname, het lichaamsgewicht en de productie van eiwitten die de eetlust bevorderen. Het omgekeerde bleek het geval toen de activiteit van S6K verlaagd werd.

Zoogdieren hebben de natuurlijke neiging om te veel te eten als ze op een vetrijk dieet worden gezet. Bij mensen zien we dit in de dagelijkse praktijk gebeuren: van hamburgers en patat op het menu schijnen velen maar niet genoeg te krijgen. Zou een hoge activiteit van S6K ook een rem op deze hunkering naar voedsel kunnen zetten? De onderzoekers probeerden dit te achterhalen door de dieren vet voedsel voor te schotelen en het S6K-activerende virus in te spuiten. De ratten werden inderdaad minder snel dik doordat ze minder aten. Bovendien hadden zij minder lichaamsvet en een betere glucosetolerantie dan de andere ratten.

De onderzoekers hopen dat mensen met overgewicht in de toekomst geholpen kunnen worden met medicijnen die de activiteit van S6K verhogen. Met een beetje hulp van het enzym is het immers makkelijker om een afslankdieet te volgen. Toegeven aan lekker eten is dan eindelijk niet meer zo’n groot struikelblok. Jammer alleen dat de medicijnen er nog niet zijn en ook nog wel een tijd op zich zullen laten wachten. Daar hebben we de tijd niet voor en dus: sportschoenen aan en verstandig gaan eten.