Gen voor overgewicht gevonden

08-11-2007

 

In Groot-Brittannië is een grote ontdekking op het gebied van overgewicht gedaan. De aanwezigheid van een specifiek gen verklaart waarom de één dikker wordt dan de ander.

 

Sommige mensen eten zo veel als ze willen, liggen liever op de bank dan zich af te beulen op een fitnessapparaat en komen toch geen gram aan. Anderen proberen elke twee maanden een ander dieet en zijn ondanks alle inspanningen niet in staat om af te vallen. De gedachte dat het lichaamsgewicht niet alleen door de leefstijl maar ook door erfelijkheid wordt bepaald, speelde daarom al lang. Nu is door Britse wetenschappers eindelijk een gen gevonden dat de huidige overgewichtepidemie deels kan verklaren.

 

Eerder dit jaar werd bekend gemaakt dat er een variant van dit zogenaamde ‘FTO-gen’ bestaat dat voor een hoger lichaamsgewicht zou zorgen. Een groot team van onderzoekers uit Oxford, Cambridge en Londen heeft ontdekt dat dit gen verband houdt met de milde vorm van overgewicht die bij veel mensen voorkomt. Omdat het gen ook in vele andere organismen is gevonden, suggereert dit dat het onze voorouders heeft geholpen om periodes van schaarste te overleven. In de moderne maatschappij zijn de meesten echter niet meer bang om van de honger om te komen, dus heeft men de neiging om te dik te worden.

 

Meer dan de helft van de bevolking is drager van één kopie van zo’n genvariant en dit zorgt voor een grotere tailleomvang en een grotere kans op ernstig overgewicht. Wie drager is van beide kopieën van dit gen is er ernstiger aan toe, zoals het geval is bij een zesde van de bevolking. Een opmerkelijke bevinding is dat FTO de aanmaak van een enzym codeert dat in staat is het DNA te veranderen. Het is nog niet opgehelderd of FTO het DNA repareert, of dat het een functie heeft bij het aan- en uitzetten van andere genen. Wel is zeker dat het enzym zijn werking uitoefent in hersengebieden die het gevoel van honger en trek reguleren, in het bijzonder in de hypothalamus. Men heeft ontdekt dat de concentratie FTO in deze gebieden daalt na een periode van vasten.

 

Deze doorbraak zal aanleiding zijn voor vele andere studies naar de invloed van chemische veranderingen in het DNA op de toename van het lichaamsgewicht. Wanneer hier meer inzicht in zal worden verkregen, opent dit nieuwe deuren voor de aanpak van het overgewichtprobleem. Omdat veel geneesmiddelen hun invloed uitoefenen op enzymen, zou het mogelijk moeten zijn om de activiteit van FTO met een medicijn kunstmatig aan te passen. De verwachtingen zijn hooggespannen, maar er zal helaas nog een lang onderzoekstraject aan voorafgaan voordat er een medische behandeling op poten staat. Zelfs wanneer er een middel wordt gevonden dat in een model goede resultaten vertoont, zal het nog jaren kosten om het op veilige wijze bij mensen te kunnen testen. Toch is er veel optimisme binnen de medische wereld: de mogelijkheid van een nieuw wapen tegen overwicht is geboren. Voorlopig moeten we echter nog gewoon gezond eten en voldoende bewegen om niet te zwaar worden. Laten we niet wachten op een nieuw wondermedicijn.

 

Bron: “British scientists find obesity gene link”, www.telegraph.co.uk, 8 november 2007