Stress maakt dik

04-10-2007

Het stressgerelateerde eiwitmolecuul neuropeptide Y bevordert de ontwikkeling van ernstig overgewicht.

Steeds meer mensen geven zich over aan vet, ongezond voedsel en ook onze zittende leefstijl laat de gevolgen op onze kledingmaat, maar ook op onze gezondheid zien. Obesitas, oftewel extreem overgewicht, is langzamerhand ook niet meer uit onze welvarende samenleving weg te denken. Mensen die hier aan lijden, zijn zich vaak niet bewust van hun ongezonde leefwijze.

Dat de gemoedstoestand ook een belangrijke rol bij overgewicht zou kunnen werd altijd al vermoed, maar wat wordt nu voor het eerst wetenschappelijk onderbouwd. Onderzoekers van het Garvan Institute of Medical Research in Sydney hebben ontdekt dat het lichaam in tijden van stress het molecuul neuropeptide Y aanmaakt, dat een reactie aangaat met de zogenaamde Y2-receptoren die zich op vetcellen bevinden. Deze conclusie kwam voort uit een experiment met muizen, waarvan de helft gestresst was en de andere helft niet. Een deel van de muizen kreeg voeding volgens een normaal muizendieet, terwijl de rest voedsel kreeg aangeboden dat rijk aan suikers en vetten was. Zoals verwacht werden de muizen met het ongezonde dieet dikker in tegenstelling tot de muizen met normale voeding die even zwaar bleven. Interessant was dat de gestresste dieren meer waren aangekomen dan de dieren die geen last van stress hadden. Zij bleken in hun lichaam een hoger gehalte van het neuropeptide Y te hebben, dat zich uitte in een toename van het aantal en de omvang van vetcellen.

Al meer dan een decennium lang is bekend dat chronische stress en obesitas iets met elkaar te maken hebben en dat hierbij een rol voor neuropeptide Y is weggelegd. Dat langdurige psychische spanning zich uit in een verhoogd gehalte van neuropeptide Y is een fenomeen waar de mens weinig aan kan doen. De ontdekking van het effect van geblokkeerde Y2-receptoren is iets waar wij in de toekomst hopelijk juist wél veel gebruik van kunnen maken. Omdat we nu de exacte relatie tussen chronische stress en obesitas doorgrond hebben, bestaat de mogelijkheid om de nare werking van het eiwit aan te pakken. Toen de onderzoekers de Y2-receptoren bij de muizen gedurende twee weken blokkeerden, bleek namelijk dat de vetvoorraden in de buik met veertig procent waren gedaald. Bovendien namen andere stressgerelateerde problemen met de stofwisseling af, zoals glucose-intolerantie en vervetting van de lever. Het blijft tot nu toe een raadsel hoe dit mogelijk is, maar het opent zeker een nieuwe deur voor de bestrijding van obesitas. Wanneer wij in staat zijn om medicijnen op de markt te brengen die de Y2-receptoren blokkeren, kunnen wij stressgerelateerde obesitas bestrijden en voorkomen.

Geïnspireerd door: Kuo, L. Nature Medicine; 1 juli 2007