Stiekeme dikmakers

18-08-2008

Het mechanisme achter gewichtstoename zit nogal ingewikkeld in elkaar. Er spelen zo veel factoren een rol dat er slechts zelden één oorzaak aan te wijzen is. Het is dus mogelijk dat je ondanks een gezonde leefstijl toch zwaarder wordt. Waar kan dat aan liggen?

Op gewicht blijven lijkt een kwestie van de juiste balans tussen calorie-inname en calorieverbruik. Iemand die de hele dag door aan het snoepen is, zal dit dus logischerwijs terugzien op de weegschaal. Ook onvoldoende lichaamsbeweging is een factor in het ontstaan van overgewicht. Maar waarom worden sommige mensen dan toch dikker als ze uiterst gezond eten en regelmatig een bezoekje brengen aan de sportschool?

Misschien sta je te veel onder spanning. Een beetje stress is gezond, maar boven een bepaalde grens worden we er dikker van. In tijden van te veel stress gaat het lichaam namelijk over op een soort ‘overlevingsstand’. Door biochemische processen wordt er meer brandstof opgeslagen en gaat onze stofwisseling omlaag. Bovendien komen er hormonen vrij, zoals cortisol en leptine, die de vetopslag in de buikregio bevorderen.

Het kan ook zo zijn dat je niet genoeg slaapt. Een onvoldoende uitgerust lichaam functioneert niet optimaal en het kan deze fysiologische stress vertalen in een grotere vetopslag. In vermoeide toestand ben je ook minder stressbestendig, dus om je leed te verzachten ga je misschien ook meer eten. Meestal hebben mensen trek in koolhydraatrijk voedsel, omdat dit de aanmaak van serotonine vergroot. Dit hormoon staat er bekend om dat het een rustgevende werking heeft.

Sommige medicijnen ter behandeling van depressie, stemmingsstoornissen, migraine, diabetes en de bloeddruk kunnen voor gewichtstoename zorgen. Soms valt deze te verwaarlozen, maar soms gaat het ook om vijf kilo in een maand. Ieder medicijn werkt weer anders: het ene doet de trek toenemen, het andere verandert de vetstofwisseling of het insulinegehalte. Dit is lang niet altijd een reden om over te stappen naar een ander middel, omdat bepaalde medicijnen door de extra pondjes een betere werking hebben. Ook is de gewichtstoename hier zelden mee opgelost, omdat er zoals eerder gezegd meerdere zaken een rol spelen. Wat je in ieder geval nooit moet doen, is stoppen met de medicatie zonder eerst te overleggen met een arts.

Een medische aandoening kan ook ten grondslag liggen aan de gewichtstoename. De bekendste is hypothyreoïdie, oftewel een tekort aan het schildklierhormoon. Dit resulteert in een afname van de stofwisseling en de eetlust en een toename van het gewicht. Symptomen van deze ziekten zijn moeheid, lethargie, een hese stem, koude-intolerantie, te veel slapen en hoofdpijn. Een veel zeldzamere oorzaak is het syndroom van Cushing, een stoornis die wordt veroorzaakt door een overschot aan cortisol.

Dan is er tot slot nog een dikmakende factor die alleen vrouwen treft: de overgang. Naarmate een vrouw ouder wordt, zal haar lichaam minder oestrogeen gaan aanmaken. Haar lichaamsfiguur zal hierdoor een verandering ondergaan doordat vet dat op de heupen zat, zich gaat ophopen in de buik. Door naast gezond eten voldoende in beweging te blijven, kunnen vrouwen deze ongewenste vetopslag beperken. Een bijkomend voordeel is dat dit ook de afname van de botdichtheid tegengaat, die zich vanaf de overgang voordoet.

Het is frustrerend wanneer je volgens de gezonde norm eet en beweegt en toch aankomt in gewicht. Kijk dus verder dan calorieën, want misschien is één van deze stiekeme dikmakers op jou van toepassing. Maak je echter niet te veel zorgen, want het gaat meestal om minieme verschillen. Een dikzak zal je echt niet worden.

Geïnspireerd door: Webmd, Kathleen M Zelman en Louise Chang: 5 Surprising Reasons You're Gaining Weight