Dikkerd wacht langer op niertransplantatie

12-01-2008

Ben je extreem dik en heb je een nieuwe nier nodig? Dat blijkt in de Verenigde Staten een ongelukkige combinatie te zijn.

Ernstig obese mensen die een niertransplantatie nodig hebben, ontvangen deze minder vaak dan een slankere behoevende. Wanneer ze eindelijk op de wachtlijst staan, moeten ze ook nog eens anderhalf jaar langer wachten. Dit blijkt uit een studie die onlangs in de Journal of the American Society of Nephrology is gepubliceerd. Men analyseerde de gegevens van 132.353 mensen die tussen 1995 en 2006 op de nationale wachtlijst voor een niertransplantatie stonden. Het onderzoeksteam van de Johns Hopkins University ontdekte dat mensen met morbide obesitas – die 50 kilo meer wegen dan hun ideale gewicht – 44 procent minder vaak een niertransplantatie ondergaan dan mensen met een normaal gewicht. Degenen die aan een iets mildere vorm van obesitas lijden, ontvangen 28 procent minder vaak een nieuwe nier. Bovendien vonden de onderzoekers dat de wachttijd voor een niertransplantatie langer wordt naarmate de Body Mass Index (BMI, een maat voor overgewicht) van de niervragers hoger is. Mensen met een normaal gewicht bleken gemiddeld 39 maanden te moeten wachten, de mensen met overgewicht 40 maanden en de morbide obese gevallen maar liefst 59 maanden.

Waar komt deze ‘ongelijke behandeling’ vandaan? De verklaring moet enerzijds in de medische en anderzijds in de economische hoek gezocht worden. Transplantatiecentra zullen in het algemeen geen orgaan transplanteren bij een persoon die een BMI hoger dan 40 heeft, oftewel morbide obesitas. Een chirurg die een niertransplantatie moet uitvoeren heeft namelijk niet graag een ongelooflijke dikkerd op zijn operatietafel liggen; de kans op een aantal complicaties is gewoonweg veel hoger. De kosten die een obese nierontvanger met zich meebrengt, zijn bovendien niet mals. Medicare, de belangrijkste verzekeraar van niertransplantaties in de Verenigde Staten, vergoedt een vaststaand bedrag voor elke transplantatie. Of de transplantatie bij een magere lat wordt uitgevoerd of bij iemand met ziekelijk overwicht speelt hierbij geen rol. Dat betekent dat de transplantatiecentra voor de extra kosten opdraaien die door complicaties kunnen ontstaan. En om de zaak nog lastiger te maken, worden transplantatiecentra met lage overlevingspercentages uitgesloten van vergoedingen van Medicare.

De onderzoeksgroep denkt niet dat het de dikke mensen bewust moeilijk wordt gemaakt. Het is haast onvoorstelbaar dat bepaalde kandidaten voor een transplantatie expres minder kansen zouden krijgen, omdat ze nu eenmaal ‘lastiger’ te behandelen en dus duurder zijn. Soms is het bijvoorbeeld noodzakelijk om een dikke kandidaat die op de wachtlijst staat een periode op non-actief te zetten, omdat hij of zij (nog) te dik is om de operatie te ondergaan. En dat staat gelukkig heel ver weg van ‘dikzak-pesterijen’.