Overgewicht is dodelijk

In de Lancet  - het vermaarde medische vakblad – van 28 maart 2009 presenteerden onderzoekers een rapport gebaseerd op gegevens van 900.000 mensen uit 57 grote onderzoeken op vier continenten. Daaruit blijkt dat overgewicht zoals vastgesteld kan worden aan de hand van de BMI (Body-Mass Index)  verband houdt met meer sterfte van zowel mannen als vrouwen in alle lagen van de samenleving. De toegenomen sterfte komt op rekening van meer hart- en vaatziekten, beroertes, diabetes en leverziekten. In het kort: Overgewicht verkort onze levensverwachting.

Op zich zal niemand van deze mededeling schrikken, want dat wordt ons al tijden verteld. Dit is echter pas de eerste keer dat er zo’n overtuigend bewijs voor is. Voorheen was de veronderstelling gebaseerd op kleinere onderzoeken. Bovendien is de verhouding tussen de BMI en verhoogde mortaliteit helemaal niet zo simpel als het lijkt. We weten dat de BMI uitkomsten geeft op basis waarvan we overgewicht kunnen indelen. 18,5 tot 25 beschouwen we als normaal gewicht oftewel geen overgewicht en niet te mager. Tussen 25 en 30 noemen we licht overgewicht. Boven de dertig gaat het om ernstig overgewicht. Uit het onderzoek blijkt nu echter dat mensen met een BMI tussen 18,5 en 22,5 een groter risico op toegenomen sterfte hebben dan mensen met een BMI tussen 27,5 en 30! Dat vreemde verschil blijft ook als voor allerlei factoren zoals wel of niet roken is gecorrigeerd. Een goede verklaring kan er niet voor worden gegeven. Een belangrijk probleem van de BMI is dat het ook niet zo’n ideale maat is om risico’s in te schatten. Het is wel een goede manier om overgewicht in te delen. Is er dan geen verband tussen overgewicht en risico’s? Jawel, maar die zit wat gecompliceerder in elkaar. Het gaat namelijk niet uitsluitend om gewicht, maar ook om wat je zwaar maakt. Is het vet of zijn het spieren? Waar zit dat vet? Zit het gelijkelijk over je lichaam verdeeld of zit het vooral in je buikje? Het is ook niet vreemd dat uit ander onderzoek gebleken is dat het meten van je tailleomvang een betrouwbaarder maat voor risico’s is gebleken dat de BMI.

Dat is allemaal nog geen reden voor gerustheid voor mensen die wat te zwaar zijn. Nee, het is zelfs geen reden voor gerustheid voor wie dan ook. We zullen er allemaal aan moeten geloven. Om gezond te zijn en risico’s te vermijden zullen we gezond moeten eten en voldoende moeten bewegen. Zo zorgen we voor een goede verdeling van goede en slechte vetten in ons lichaam, voor ontwikkeling van spieren en voor fitheid die noodzakelijk is voor onze bloedomloop en dus voor ons hart.