Europees landbouwbeleid schaadt de gezondheid

09-04-2008

Uit een recent rapport blijkt dat het landbouwbeleid binnen de Europese Unie jaarlijks aan 9000 het leven mensen kost.

Het Europese landbouwbeleid (‘common agriculture policy’, CAP) heeft ertoe geleid dat de Europese bevolking minder gezond is gaan eten. Dit heeft grote zorgen gebaard, aangezien een slecht voedingspatroon  in verband wordt gebracht met een vergrote kans op de ontwikkeling van hart- en vaatziekten. Onderzoekers hebben daarom geprobeerd in kaart te brengen of deze ongezonde trend zijn weerslag heeft getoond in het vóórkomen van deze aandoeningen in vijftien lidstaten van de EU.

De analyse laat een duidelijk verband zien tussen de invloed van het landbouwbeleid op de voeding en de toegenomen sterfte aan de aandoeningen. Wetenschappers schrijven maar liefst 7000 sterftegevallen door hart- en vaatziekten en 2000 sterftegevallen door beroertes toe aan het huidige systeem. Onder andere de toegenomen beschikbaarheid en consumptie van producten die rijk zijn aan verzadigde vetten is een factor die de gezondheid van de Europeaan behoorlijk heeft aangetast.

Het beleid is volgens de onderzoekers met goede bedoelingen ontworpen; men ging er vanuit dat hiermee een adequaat voedselaanbod kon worden verzekerd en dat armoede op het platteland te voorkomen was. Ze melden echter ook dat subsidies en directe financiële steun aan boeren van melkbedrijven en veehouderijen zelfs hebben geresulteerd in een overschot aan ongezonde voedingsmiddelen. Zo bedraagt de financiële steun van de EU aan de zuivelindustrie meer dan 16 miljard euro, waarvan jaarlijks 500 miljoen euro wordt uitbesteed aan de boterconsumptie binnen huishoudens – wat neerkomt op 1,5 kilogram boter per persoon.

De gemiddelde consumptie van verzadigde vetten komt voor de vijftien landen neer op 13,1 procent, wat meer is dan de aanbevolen grens van tien procent. Wanneer er geen subsidies voor zuivelproducten zouden worden uitgedeeld, zou de consumptie één procent lager zijn en de consumptie van onverzadigde vetten 0,5 procent hoger uitvallen. Dit laatste valt te verklaren door een toegenomen gebruik van plantaardige oliën.

Deze gunstigere percentages zijn in het rapport doorberekend naar een daling van het cholesterolgehalte in het bloed en men heeft hieruit afgeleid in hoeverre de sterfte aan hart- en vaatziekten hierdoor afneemt. Uit de berekeningen valt op te maken dat het cholesterolgehalte 0,06 millimol per liter zou dalen, met als gevolg 6868 minder doden door hart- en vaatziekten en 2138 minder fatale beroertes.

De schrijvers van het rapport opperen dat aanpassingen van het beleid op korte termijn vereist zijn. Het beleid had de basis moeten vormen voor een goede volksgezondheid, maar vormt nu juist een gevaar. Het heeft ertoe geleid dat groepen binnen de bevolking in een slechtere gezondheid verkeren door de consumptie van ‘risicovol’ voedsel. Men beschrijft het huidige landbouwsysteem zelfs als een middel om Europa de dood in te jagen door coronaire hartziekten. Want hoe klein het effect van de subsidies op de vetinname ook is, de gevolgen op de algehele bevolking zijn immens.

Bron: BMJ  2008;336:526-527 (8 maart)