Gezond eten via Ayurvedisch koken

Ayurveda is de traditionele geneeswijze uit India, die er van uit gaat dat gezondheid te maken heeft met de energiebalans van je lichaam en geest . Ziekte komt volgens Ayurveda voort uit een verstoring in deze energiebalans en kan opgelost worden door onder andere veranderingen in voeding . Deze theorie ligt niet ver van de voedingstheorieën van tegenwoordig, maar toch zitten er een aantal haken en ogen aan .

Ayurvedisch koken komt voort uit de Ayurvedische denkwijze . Volgens deze denkwijze ontstaat een ziekte in eerste instantie in de geest en pas na herhaald genegeerd te worden, ook in het lichaam . De geest wordt als het ware gezien als de regisseur van de energieën in het lichaam . De energie in geest, lichaam en de wereld om ons heen heeft drie verschijningsvormen: Vata (impulsenergie), Pitta (vuurkracht) en Kapha (structuurkracht) . Volgens de Ayurvedische gedachten is Vata de grootste veroorzaker van onevenwichtigheden .

De Ayurveda gaat ervan uit dat ieder mens een unieke energieverdeling heeft, die bij de geboorte bij iedereen optimaal in balans is . Zodra we groeien raakt deze energie echter uit balans door verstorende elementen uit onze wereld, waaronder ook de voeding . Ook zegt de Ayurveda dat mensen aan hun gedrag kunnen herkennen welke energiesoort bij hen het meeste uit evenwicht is . Voor elke energiesoort zijn vervolgens verschillende maatregelen in levenswijze, beweging en voeding opgesteld om de energiebalans weer in evenwicht te krijgen .

De Ayurvedische denkwijze lijkt veel op onze huidige voedingstheorieën . Ayurveda vindt lichaamsbeweging belangrijk, met name in de vorm van yoga . Overmatig sporten, zoals in topsport, wordt echter gezien als ongezond . Ayurvedisch koken bestaat uit verschillende richtlijnen voor verschillende mensen . Dit heeft alles te maken met welke energiesoort uit balans is .

Mensen met te veel Vata, hebben honger op willekeurige momenten en slaan vaak maaltijden over . Te veel Vata uit zich in impulsiviteit, emotionele uitbarstingen, verlies van concentratie, rusteloosheid en een slechte eetlust . Volgens Ayurveda wordt dit veroorzaakt door stress, spanning, lichamelijke uitputting, verslaving, te weinig slaap en emotioneel lijden . Ook te veel koud, rauw of gedroogd voedsel kan leiden tot een overvloed aan Vata . Om je Vata weer in evenwicht te brengen schrijft Ayurveda voor om veel aandacht te besteden aan wat en hoeveel je eet en drinkt .

Pitta staat voor vuur en water . Te veel Pitta? Dan leef je volgens de klok en heb je een hekel aan tijd verspillen . Je bent heetgebakerd, kwaad, geïrriteerd, ongeduldig en je hebt veel last van driftuitbarstingen . Volgens de Ayurveda voelen deze mensen zich vaak uitgehongerd als het eten te laat gereed is . Pitta ontstaat uit onderdrukte kwaadheid, frustratie of wrok, maar ook uit moeheid en stress . De oplossing zit hem volgens de Ayurvedische denkwijze met name in het minderen van voeding dat scherp gekruid, zuur, vet, gebakken of gezouten is en verslavende middelen .

De laatste energie die uit evenwicht kan zijn is Kapha, dat staat voor water en aarde . Te veel Kapha heeft tot gevolg dat je lang in je bed blijft liggen, besluiteloosheid en een drang naar koffie . Je voelt je suf, mat, verdoofd of zelfs depressief . Volgens de Ayurveda zoeken mensen met teveel Kapha emotionele troost door eten . Een overdaad aan Kapha kan ontstaan door terugtrekkingsgedrag na stress en spanning, depressieve gevoelens, het binnenhouden van emoties, onzekerheid, te veel slaap en door zware voeding met te veel suiker, zout, vet en ook gebakken voedsel . Ayurveda adviseert mensen met te veel Kapha meer lichaamsbeweging en minder voedsel met veel suiker, zout en vet .

In het algemeen houdt Ayurvedisch koken in dat je dagelijks, op regelmatige tijden, drie verse maaltijden neemt . De bedoeling is dat je bewust met eten bezig bent . Volgens Ayurveda zijn onbewuste eetmomenten bijvoorbeeld het eten bij de tv en zakenlunches . Een andere belangrijke richtlijn is dat de lunch de grootste maaltijd van de dag behoort te zijn en het ontbijt de kleinste . Je moet zowel warm eten en zelfs warm water drinken . Alcohol en koffie zijn uit den boze . Ayurvedische gerechten behoren tevens alle zes smaken te bevatten: zoet, zuur, zout, bitter, scherp en samentrekkend (wrang) .