Het goede van vetten

27-11-2007
 
 
Omega-3 en omega-6 onverzadigde vetzuren spelen een rol in verschillende belangrijke processen in het lichaam. Daarover bestaat geen twijfel. Maar hebben we al die middeltjes nodig die ons deze vetten beloven of halen we voldoende uit gezonde voeding? Het aanbod van preparaten neemt drastisch toe. Maar hoe verhouden die zich tot elkaar?

Omdat we steeds dikker worden, wordt het slechte van vetten regelmatig benadrukt. We moeten echter niet vergeten dat bepaalde vetten ook goed voor ons zijn en je zelfs gezonder kunnen maken.

Welke vetten zijn dat dan?

Een belangrijk onderscheid is tussen verzadigde en onverzadigde vetten.

  • Verzadigde vetten – met de V van verkeerd - zijn de slechte van de twee, omdat ze cholesterolverhogend werken. Verzadigde vetten bevinden zich met name in dierlijke producten zoals roomboter, kaas, melkproducten en vlees. Ook komen deze vetten voor in bepaalde plantaardige producten zoals cacaoboter, palmolie en kokosvet. Over het algemeen geldt dat verzadigde vetten bij kamertemperatuur gestold en dus hard zijn.
  • Onverzadigde vetten – met de O van OK - zijn daarentegen meestal vloeibaar. Ze zijn met name te vinden in  plantaardige producten en in vis. Van deze vetten is bekend dat ze er juist voor zorgen dat het cholesterolgehalte in het bloed daalt, waardoor de kans op hart- en vaatziekten kleiner wordt.1

Op deze laatste goede vetten zal hier nader worden ingegaan. Want wat maakt deze vetten nu eigenlijk gezond?

Omega-3 en omega-6 onverzadigde vetzuren
Onverzadigde vetten bevatten omega-3 en omega-6 onverzadigde vetzuren. De belangrijkste omega-3 vetzuren zijn linoleenzuren en visvetzuren waaronder eicosapentaeenzuur (EPA) en docosahexaeenzuur (DHA). Een voorbeeld van omega-6 onverzadigde vetzuren is linolzuur. Omegavetzuren zijn essentiële vetzuren die noodzakelijk zijn voor de normale ontwikkeling en gezondheid van de mens. Zo hebben ze, zoals eerder genoemd, een cholesterolverlagende werking. Daarnaast zorgen ze in je hersenen voor een goede prikkeloverdracht. Ook zijn ze nodig voor de celwanden en het immuunsysteem. Bovendien blijven het hart en de bloedvaten in betere conditie met omegavetten.2

Hoewel men deze stoffen via allerlei voedingsmiddelen binnen kan krijgen, worden er tegenwoordig door vele verschillende firma’s tal van preparaten met omega-3 aangeboden. Eén zoekactie op internet levert een onvoorstelbare lijst met resultaten op. Er zijn allerlei samenstellingen met andere stoffen (zoals vitaminen), waarvan het nut niet is aangetoond en ook is er geen eenstemmigheid in de benodigde of gewenste (dagelijkse) dosering. Ten slotte variëren ook de kosten van de aangeboden omega-3 preparaten sterk. Er blijkt totaal geen overheidcontrole over dit marktaanbod te bestaan.3

Echter blijkt de werking van dergelijke omegavetzuurconcentraten alleen voldoende bewezen bij hartvaatziekten. Op basis van wetenschappelijk onderzoek kan aan patiënten met coronaire hartziekten worden geadviseerd om circa 1 gram EPA en DHA per dag te consumeren. Bij voorkeur via een visrijk dieet, maar aangezien dit een flinke hoeveelheid vis per dag vereist, kan op de langere termijn een omega-3 vetzuurconcentraat worden overwogen ter ondersteuning van de gebruikelijke behandeling.2

Het komt dus op het volgende neer: Omega-3 en omega-6 onverzadigde vetzuren zijn gezonde vetten, die kunnen bijdragen aan een normale ontwikkeling en gezondheid van de mens. Men kan ze binnenkrijgen door middel verschillende voedingsmiddelen. Tegenwoordig worden dergelijke stoffen echter ook aangeboden in preparaten. Hoewel dit een gemakkelijk alternatief lijkt, is dezelfde positieve werking hiervan niet bewezen. Alleen voor mensen met hartvaatziekten kan een dergelijk concentraat als ondersteuning gelden naast de gebruikelijke behandeling.

Het advies luidt dus als volgt: profiteer van het goede van vetten, en consumeer hiervoor met name de oerproducten waar deze gezonde stoffen vandaan komen! Eet twee keer per week een portie (vette) vis, besprenkel uw salades rijkelijk met heerlijke, smaakvolle olijfolie en neem als tussendoortje een handje walnoten of hazelnoten.

Eindelijk een gezondheidsadvies waar je honger van krijgt!

Bronnen:

Voedingscentrum. Home/Hoe eet ik gezond/ Voedingsstoffen/ Vet.  http://www.voedingscentrum.nl/voedingscentrum/Public/Dynamisch/hoe+eet+ik+gezond/voedingsstoffen/vet/

Zwaga S, Ven L van den. Omgea-3 vetzuurconcentraat. Pharma Selecta: 2003; 19: 113-117

Wal J van der, Blaauw SR. Omega vetzuren, onverzadigde markt. Pharma Selecta: 2007; 123.