Screenen kinderen op overgewicht heeft geen zin

We willen het beste voor onze kinderen. Waarom zouden ze te zwaar moeten zijn? Het heeft immers enorme gevolgen voor hun gezondheid op latere leeftijd. Velen zullen diabetes type 2 ontwikkelen op een leeftijd waarop ze nog geen chronisch patient willen zijn en dat zal voor een belangrijk deel van hen gevolgen hebben voor de gezondheid van hart en bloedvaten. Jammer genoeg worden onze kinderen steeds dikker. In november 2009 bleek dat in Nederland het percentage volwassenen met overgewicht niet meer toeneemt (bij mannen bijna 50% en vrouwen 41% van de volwassen bevolking). Onder kinderen blijft het echter toenemen. Zouden we kinderen niet gewoon via de kinder- en jeugdzorg op gewicht moeten screenen en dan de ouders uitleggen wat de gevolgen kunnen zijn en adviezen geven over de beste aanpak? Veel mensen vinden dat het de hoogste tijd is om dat te gaan doen. Uit onderzoek blijkt echter dat het geen zin heeft.

Het onderzoek is te vinden in het medische vakblad BMJ van 14 november 2009. In Australië werd bij twee groepen kinderen tussen vijf en tien jaar gekeken. De ene groep werd gescreend en als er sprake van overgewicht was werden de ouders gewaarschuwd en kregen ze adviezen. Bij de andere groep gebeurde er niets. Er bleek na 14 maanden geen enkel verschil te zijn. Het bleek ook nog eens 811 euro per kind te hebben gekost (BMJ 2009;339:1132). Dat kan misschien op een slimmere manier worden uitgegeven.

Gedrag veranderen is gecompliceerd en bij kinderen nog een slag ingewikkelder dan bij volwassenen. Kinderen redeneren nog niet zo koel en berekenend als ze over gezondheidsrisico’s op lange termijn na moeten denken. Die besluiten met hun mond. Wat lekker is willen ze graag. Om kinderen te helpen met de overdaad aan verleiding rondom ze om te gaan hebben ouders (maar ook andere volwassenen in de omgeving van kinderen) veel tijd, geduld en hulp nodig. Die is er tegenwoordig niet vaak meer. Bovendien moet de hele omgeving een beetje meewerken. Op school, in de winkels, via de reclame op televisie, op allerlei manieren krijgen kinderen te maken met hun wens iets ‘lekkers’ te eten/snoepen. Je zult dat allemaal aan moeten pakken. In Frankrijk volgt men al enkele jaren een dergelijke aanpak en daarvan is wel aangetoond dat het effectief is.