Waarom mensen zich niet aan hun goede voornemens houden

Het is januari en tienduizenden Nederlands zijn vol goede moed begonnen met een gezondere leefstijl. Minder eten, anders eten en meer bewegen. We weten het allemaal, maar houden het lang niet allemaal vol. Uit onderzoek naar het gedrag van mensen die meer willen bewegen blijkt dat het vooral emotionele redenen zijn die hen hinderen en verantwoordelijk zijn voor het opgeven van hun goede voornemens voordat de maand januari voorbij is (januari/februarinummer 2010 van het vakblad Journal of Nutrition Education and Behaviour).

Er deden 1500 mannen en vrouwen aan het onderzoek mee. Tweederde van de deelnemers had overgewicht. Uit de interviews bleek dat de mensen met overgewicht beter dan de mensen zonder wisten dat lichamelijke beweging goed voor ze is. Veel vaker dan mensen zonder overgewicht stoppen ze echter met hun goede voornemens. Slechts 30% houdt het langer dan een maand vol.

De reden blijkt te zijn dat mensen met overgewicht zich zo bewust zijn van hun situatie. Ze schamen zich vaak om in een groep mee te doen met mensen die geen overgewicht hebben. Het meest verlegen voelen ze zich tegenover de begeleiders. Al die mooie glimmende strak zittende sportkleding benadrukt meer dan ze willen hoe dik ze zijn, en hoe zeer ze afwijken van het schoonheidsideaal.

Dat werkt juist ontmoedigend en dan blijven ze uiteindelijk liever thuis op de bank. De onderzoekers vinden dat er een andere sportcultuur moet komen, die minder het gespierde ideale lichaam benadrukt en waarin mensen met overgewicht zich wat meer geaccepteerd en op hun gemak voelen. De vraag is natuurlijk of dat wel mogelijk is. Deskundigen vragen zich af of een alles-of-niets benadering waarin men radicaal met een modedieet begint en maximaal inzet op sport niet juist het omgekeerde effect heeft en dat velen er goed aan doen de sportschool of de hardloopclub te mijden. Kleine veranderingen zijn gemakkelijker in te bouwen in het dagelijks bestaan. Bijvoorbeeld de lift laten voor wat hij is en de trap nemen en de fiets nemen voor de boodschappen in de buurt.

Over de rol van meer lichaamsbeweging bij het afvallen bestaat overigen nog de nodige verwarring. Wel duidelijk is dat je wel extreem veel zult moeten bewegen wil je door meer lichamelijke beweging afvallen. Daarbij moet je denken aan ongeveer een marathon per week. Beweging speelt echter wel een enorm belangrijke rol in het vasthouden van gewichtsverlies, zodat je niet onmiddellijk als je weer wat meer gaat eten terug boomerangt naar je oude gewicht. Ook is het van groot belang voor de gezondheid van je hart.

Waar we behoefte aan hebben zijn manieren om de goede voornemens vol te houden. Denk eens goed na wat voor jou de belangrijkste reden is om het erbij te laten zitten. Daarna kunnen we mogelijkheden bedenken om de uitdagingen te overwinnen.